ساموئل خاچیکیان

کسانی که در خاطره‌ها زنده بمانند، هرگز از بین نمی‌روند

زندگینامه و دستاوردها

ساموئل خاچیکیان (ارمنی: Սամուէլ Խաչիկեան؛ ۲۹ مهر ۱۳۰۲ – ۳۰ مهر ۱۳۸۰) کارگردان، تدوینگر، نویسنده، آهنگساز فیلم و تهیه‌کنندهٔ ایرانی ارمنی‌تبار بود. او یکی از تأثیرگذارترین کارگردان‌ها در سینمای ایران به‌شمار می‌رود، تا آنجا که به وی لقب «هیچکاکِ ایران» داده شده است. همچنین، از او به‌عنوان «استاد دلهره و وحشتِ» سینمای ایران نام برده شده است.

ساموئل خاچیکیان در روز دوشنبه ۲۹ مهر ۱۳۰۲ برابر با ۲۲ اکتبر ۱۹۲۳ میلادی در شهر تبریز از پدر و مادری مهاجر ارمنی به دنیا آمد. پدر خاچیکیان در سال ۱۹۱۵ از نسل‌کشی ارمنی‌ها گریخت و در تبریز ساکن شد. مادرش سینما و هنر را تحسین می‌کرد و اغلب فرزندانش را به تئاتر می‌برد.

خاچیکیان در طول دوران فعالیت سینمایی‌اش چهره‌های بسیاری را به سینمای ایران شناساند که بعدها هر یک، هنرمندان برجسته‌ای در این زمینه شدند؛ از بازیگرانی همچون آرمان هوسپیان، عبدالله بوتیمار، ویدا قهرمانی، فرانک میرقهاری، ویگن، رضا بیک ایمانوردی تا بهروز وثوقی، پوری بنایی، ناصر ملک‌مطیعی و محمدعلی فردین و نیز بازیگرانی چون جلال پیشوائیان، جمشید هاشم‌پور و رضا رویگری که در سینمای خاچیکیان به عنوان هنرپیشه مطرح گردیدند. نخستین فیلم خاچیکیان با نام بازگشت در سال ۱۳۳۱ ساخته شد و در ۹ آبان ۱۳۳۲ به نمایش همگانی درآمد. این فیلم با دعوت ساناسار خاچاطوریان، تهیه‌کننده سینما، ساخته شد و آغازگر فعالیت سینمایی خاچیکیان به‌شمار می‌آمد.

ساموئل خاچیکیان در طول زندگی هنری خود افتخارات و جوایز چندی به دست آورد که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: بهترین کارگردان در «نخستین جشنواره فیلم‌های ایران» با عنوان «گلریزان» به خاطر فیلم چهارراه حوادث (۱۳۳۳). مراسم در ۲۸ اسفندماه سال ۱۳۳۳ برگزار شد.

دوستان و همکارانِ خاچیکیان او را با نامِ «سام وِل» نیز می‌شناختند. او در آغازِ راهِ سینمای ایران با هنر و دانسته‌های خود به یاری این هنر و صنعت آمد و توانایی فنی خود را با به فرجام رساندن فیلم شب‌نشینی در جهنم (۱۳۳۶) نشان داد و سپس با طوفان در شهر ما (۱۳۳۷) سینمای ایران را با سبکِ ویژهٔ خود آشنا کرد.

تاریخ تولد: 1302/07/29. تاریخ درگذشت: 1380/07/30. در منابع عمومی، محل دفن به‌صورت دقیق ثبت نشده است.

سیر زندگی در یک نگاه

1294

پدر خاچیکیان در سال 1294 از نسل‌کشی ارمنی‌...

پدر خاچیکیان در سال 1294 از نسل‌کشی ارمنی‌ها گریخت و در تبریز ساکن شد.
1302

تولد

ساموئل خاچیکیان در تاریخ 1302/07/29 متولد شد.
1317

در سال 1317 خورشیدی، در سن چهارده سالگی در...

در سال 1317 خورشیدی، در سن چهارده سالگی در نمایش «سویل» در «تئاتر شیر و خورشید» باغ ملی تبریز بازی کرد.
1324

رویداد مهم حرفه‌ای

او پیش از فعالیت در سینما، در سال 1324 داستانی به نام «برده‌های خاکستری» در روزنامه آلیک به چاپ رسانده بود که دستمایه او برای فیلم دختری از شیراز شد.
1329

نمایش سارا پیش‌تر در سال 1329 در «تئاتر فر...

نمایش سارا پیش‌تر در سال 1329 در «تئاتر فردوسی» به نمایش درآمده بود.
1330

او پیشتر، در سال 1330، پس از دیدن آگهی پذی...

او پیشتر، در سال 1330، پس از دیدن آگهی پذیرش بازیگری «سینما دیانا»، به «استودیو دیانا» رفته و با خاچاطوریان و سرژ آزاریان، از کارگردانان نامدار آن هنگام، آشنا شده بود.
1331

آغاز مسیر حرفه‌ای

نخستین فیلم خاچیکیان با نام بازگشت در سال 1331 ساخته شد و در 9 آبان 1332 به نمایش همگانی درآمد.
1333

آغاز مسیر حرفه‌ای

به عنوان فیلم‌سازی نوآور، ساخت فیلم‌های جنایی را در ایران به راه انداخت و نخستین پیش‌پرده تاریخ سینمای ایران را برای فیلم دختری از شیراز (1333) ساخت و ده‌ها زمینه فنی دیگر را آزمود.
1336

آغاز مسیر حرفه‌ای

او در آغازِ راهِ سینمای ایران با هنر و دانسته‌های خود به یاری این هنر و صنعت آمد و توانایی فنی خود را با به فرجام رساندن فیلم شب‌نشینی در جهنم (1336) نشان داد و سپس با طوفان در شهر ما (1337) سینمای ایران را با سبکِ ویژهٔ خود آشنا کرد.
1337

آغاز مسیر حرفه‌ای

در تیرماه سال 1337، فیلم در بخش رسمی جشنواره فیلم برلین به نمایش درآمد این نخستین فیلم از سینمای ایران بود که در جشنواره‌ای بین‌المللی حضور پیدا می‌کرد.
1338

رویداد مهم حرفه‌ای

پس از طوفان در شهر ما، خاچیکیان دو فیلم دیگر در با نام‌های قاصد بهشت (1338) و تپه عشق (1338) در آژیرفیلم ساخت، که به لحاظ شکل و محتوا ربطی به «سینمای خاچیکیان» نداشتند.
1380

درگذشت

ساموئل خاچیکیان در تاریخ 1380/07/30 درگذشت.
1380

یادبود

در منابع عمومی، محل دفن ساموئل خاچیکیان به‌صورت دقیق ثبت نشده است.

گالری تصاویر خاطرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *