داریوش مهرجویی

کسانی که در خاطره‌ها زنده بمانند، هرگز از بین نمی‌روند

زندگینامه و دستاوردها

داریوش مهرجویی یا مهرجوئی (۱۷ آذر ۱۳۱۸ – ۲۲ مهر ۱۴۰۲)، فیلم‌ساز و نویسندهٔ ایرانی بود. مهرجویی، که از بنیان‌گذارانِ کانونِ سینماگرانِ پیشرو بود، از فیلم‌سازان برجستهٔ ایران و از چهره‌های اصلی موج نوی سینمای ایران به‌شمار می‌رود. مهرجویی، علاوه بر فعالیت در سینما، به نوشتن رمان و ترجمه نیز می‌پرداخت.

داریوش مهرجویی در ۱۷ آذرِ ۱۳۱۸ در تهران در خانواده‌ای از طبقهٔ فرودست به‌دنیا آمد. در کودکی تحتِ تأثیرِ مادربزرگش، که مسلمانی معتقد بود، قرار گرفت. در مصاحبه‌ای به سالِ ۱۳۵۱ در این باره می‌گوید: «مادربزرگم از آن نمازخوان‌های دوآتشه بود؛ و تحت تأثیر فضای روحانی او، من هم از سن هفت تا پانزده‌سالگی، شده بودم یک مسلمان واقعی.

نماز و روزه‌ام یک بار هم ترک نمی‌شد. […] اما از پانزده‌سالگی به بعد، درست آن موقعی که نماز و روزه‌ام به حساب می‌آمد، شک در دلم نشست.» در نوجوانی به موسیقی علاقه‌مند شد و مدّتِ کوتاهی در درسِ موسیقیِ آقای زندی شرکت کرد. نزدِ پدرش، که موسیقی ایرانی را خوب می‌شناخت، به نواختنِ سنتور پرداخت و بعد با موسیقی کلاسیکِ مغربی آشنا شد و به نواختنِ پیانو و نوشتنِ قطعاتی برای پیانو پرداخت.

مهرجویی نخست دوستدارِ موسیقی بود. بعدها برای تحصیل در رشتهٔ سینما به آمریکا رفت؛ ولی در دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس فلسفه خواند و فارغ‌التّحصیل شد.

نخستین فیلمش الماس ۳۳ بود که در سال ۱۳۴۶ منتشر شد و ناموفق بود. مهرجویی با ساختِ فیلم گاو (۱۳۴۸) نگاه‌ها را متوجّه خود کرد و به موج نوی سینمای ایران شکل داد.

تاریخ تولد: 1318/09/16. تاریخ درگذشت: 1402/07/22. محل دفن: قطعهٔ هنرمندان بهشت زهرا، تهران.

سیر زندگی در یک نگاه

1318

تولد

داریوش مهرجویی در تاریخ 1318/09/16 متولد شد.
1344

دوران تحصیل

نخست به خواندن سینما روی آورد اما خیلی زود رها کرد و به فلسفه پرداخت و در سالِ 1344 از دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس لیسانسِ فلسفه گرفت.
1346

آغاز مسیر حرفه‌ای

نخستین فیلمش الماس 33 بود که در سال 1346 منتشر شد و ناموفق بود.
1348

رویداد مهم حرفه‌ای

مهرجویی با ساختِ فیلم گاو (1348) نگاه‌ها را متوجّه خود کرد و به موج نوی سینمای ایران شکل داد.
1351

در مصاحبه‌ای به سالِ 1351 در این باره می‌گ...

در مصاحبه‌ای به سالِ 1351 در این باره می‌گوید: «مادربزرگم از آن نمازخوان‌های دوآتشه بود؛ و تحت تأثیر فضای روحانی او، من هم از سن هفت تا پانزده‌سالگی، شده بودم یک مسلمان واقعی.
1355

رویداد مهم حرفه‌ای

فیلم بلندِ مستندِ سینمایی الموت که آن را در سال 1355 ساخت و در مورد اسلام، تشیع و اسماعیلیان است و برای تلویزیون ملی ایران ساخته شده‌بود، هرگز به نمایش درنیامد و گفته شد فیلم گم شده است.
1357

رویداد مهم حرفه‌ای

پس از انقلابِ 1357 مدّتی از ایران رفت، امّا چند سال بعد بازگشت و به فیلم‌سازی پرداخت و عضوِ پیوستهٔ فرهنگستانِ هنر شد.
1365

رویداد مهم حرفه‌ای

از دیگر فیلم‌های برجسته‌اش می‌توان به اجاره‌نشین‌ها (1365)، هامون (1368)، سارا (1371)، پری (1373)، لیلا (1375)، درخت گلابی (1376)، مهمان مامان (1382) و سنتوری (1385) اشاره کرد.
1367

آغاز مسیر حرفه‌ای

از جمله در نخستین رأی‌گیری مجلهٔ فیلم به سال 1367 و در رأی‌گیری سال 1378 مجلهٔ دنیای تصویر و در نظرسنجی سال 1381 مجلهٔ نقد سینما.
1370

مهرجویی از دههٔ 1370 به عضویتِ فرهنگستان ه...

مهرجویی از دههٔ 1370 به عضویتِ فرهنگستان هنر جمهوری اسلامی ایران درآمد؛ و مهرِ 1392 همراهِ وحیده محمّدی‌فر در مراسمِ بزرگداشتِ خودش در فرهنگستان با حضورِ محمّدعلی معلّم دامغانی و مانی حقیقی و علی دهباشی و دیگرانی شرکت کرد.
1372

رویداد مهم حرفه‌ای

امینی، احمد (1372)، صد فیلم تاریخ سینمای ایران، تهران: موسسهٔ فرهنگی هنری شیدا
1402

درگذشت

داریوش مهرجویی در تاریخ 1402/07/22 درگذشت.
1402

خاکسپاری

پیکر داریوش مهرجویی در قطعهٔ هنرمندان بهشت زهرا، تهران به خاک سپرده شد.

گالری تصاویر خاطرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *