کسانی که در خاطرهها زنده بمانند، هرگز از بین نمیروند
داریوش مهرجویی یا مهرجوئی (۱۷ آذر ۱۳۱۸ – ۲۲ مهر ۱۴۰۲)، فیلمساز و نویسندهٔ ایرانی بود. مهرجویی، که از بنیانگذارانِ کانونِ سینماگرانِ پیشرو بود، از فیلمسازان برجستهٔ ایران و از چهرههای اصلی موج نوی سینمای ایران بهشمار میرود. مهرجویی، علاوه بر فعالیت در سینما، به نوشتن رمان و ترجمه نیز میپرداخت.
داریوش مهرجویی در ۱۷ آذرِ ۱۳۱۸ در تهران در خانوادهای از طبقهٔ فرودست بهدنیا آمد. در کودکی تحتِ تأثیرِ مادربزرگش، که مسلمانی معتقد بود، قرار گرفت. در مصاحبهای به سالِ ۱۳۵۱ در این باره میگوید: «مادربزرگم از آن نمازخوانهای دوآتشه بود؛ و تحت تأثیر فضای روحانی او، من هم از سن هفت تا پانزدهسالگی، شده بودم یک مسلمان واقعی.
نماز و روزهام یک بار هم ترک نمیشد. […] اما از پانزدهسالگی به بعد، درست آن موقعی که نماز و روزهام به حساب میآمد، شک در دلم نشست.» در نوجوانی به موسیقی علاقهمند شد و مدّتِ کوتاهی در درسِ موسیقیِ آقای زندی شرکت کرد. نزدِ پدرش، که موسیقی ایرانی را خوب میشناخت، به نواختنِ سنتور پرداخت و بعد با موسیقی کلاسیکِ مغربی آشنا شد و به نواختنِ پیانو و نوشتنِ قطعاتی برای پیانو پرداخت.
مهرجویی نخست دوستدارِ موسیقی بود. بعدها برای تحصیل در رشتهٔ سینما به آمریکا رفت؛ ولی در دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس فلسفه خواند و فارغالتّحصیل شد.
نخستین فیلمش الماس ۳۳ بود که در سال ۱۳۴۶ منتشر شد و ناموفق بود. مهرجویی با ساختِ فیلم گاو (۱۳۴۸) نگاهها را متوجّه خود کرد و به موج نوی سینمای ایران شکل داد.
تاریخ تولد: 1318/09/16. تاریخ درگذشت: 1402/07/22. محل دفن: قطعهٔ هنرمندان بهشت زهرا، تهران.